ดร. พวงเพชร พูนทรัพย์
งานวิจัยอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ

เห็ดหลินจือ ( Ganoderma lucidum (Fr.) Karst ) เป็นสมุนไพรที่ชาวจีนเชื่อกันว่ามีสรรพคุณ เป็นยา
อายุวัฒนะ และมีการใช้บริโภคมานับเป็นพันปีแล้ว

ในระยะ 30 ปีที่ผ่านมามีการวิจัยค้นพบสรรพคุณทางยาและสารสำคัญที่สกัดได้จากเห็ดหลินจือมากมาย
ทั้งในประเทศจีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน เกาหลี สหรัฐอเมริกา และในทวีปยุโรป สรรพคุณที่สำคัญได้แก่ การเสริมสร้าง
ประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย การบำรุงตับ และการควบคุมโรคมะเร็ง (ตารางที่ 1) (Jong and
Birmingham, 1992)

ในประเทศไทยก็มีการค้นพบเห็ดหลินจือในธรรมชาติซึ่งขึ้นกับต้นไม้บางชนิด เช่นต้นคูน ต้นก้ามปู
ต้นหางนกยูงฝรั่ง ต้นยางพารา (อนงค์และคณะ 2528) และมีการนำเห็ดหลินจือมาเพาะเพื่อศึกษาเปรียบเทียบ
กับสายพันธุ์ของต่างประเทศ (สุทธพรรณ 2531) และเพาะเพื่อผลิตเป็นอาหารเสริมจำหน่าย ทางองค์การ
เภสัชกรรมได้ทำการศึกษาสกัดสารจากเห็ดหลินจือเพื่อเตรียมในรูปของเม็ดยาแบบยาแผนปัจจุบันและได้
ร่วมกับสถาบันมะเร็งแห่งชาติวิจัยฤทธิ์ต้านมะเร็งของเห็ดหลินจือในหลอดทดลอง(พรทิพา และคณะ 2538)

ตารางที่ 1 MEDICINAL BENEFITS OF THE MUSHROOM Ganoderma

BenefitCompound Benefit Compound
Analgesic
Antihepatotoxic

Antiinflammatory
Antitumor








Cardiotonic

Histamine-release
inhibitor
Adenosine
Ganoderic acids R, S
Ganosterone
-Glucan G-A
Polysaccharides
Polysaccharide GL-1
Polysaccharide G-Z
-D-Glucans
-D-GlucansF+1a1-..
F + 1a2-
-D-Glucan G-A
Polysaccharide-protein
Complex
Alkaloids
Polysaccharides
Ganoderic acids C, D
Cyclooctasulfur
Oleic acid
Hypocholesterolemic


Hypoglycemic

Hypotensive


Immunomodulatory


Interferon-inducing,
antiviral
Neural-muscular
restorative
Platelet aggregation
inhibitor
Protein synthesis,
nucleic acid
systhesis enhancer
Radiation protection
Ganoderic acid B
Ganoderic acid Mf
Ganodermic acid T-O
Ganoderans A, B
Ganoderan G
Ganoderol B
Ganoderic acids B, D,
F, H, K, S, Y
Polysaccharides
Polysaccharide BN, G
Protein LZ-8
RNA

Uridine, uracil

Adenosine

Polysaccharide D6


Polysaccharide
สถาบันวิจัยและพัฒนา องค์การเภสัชกรรม และสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ได้ร่วมกันทดสอบผลของ
เห็ดหลินจือต่อประชากรย่อยของลิมโฟซัยท์ในคนปกติ โดยทำการทดสอบในคนปกติ 40 ราย เป็นหญิง
20 ราย ชาย 20 ราย เปรียบเทียบผลของเห็ดหลินจือต่อระดับเม็ดเลือดขาว (ลิมโฟซัยท์) ศึกษาโดยการวัด
ปริมาณ antigen CD4+, CD8+, CD19+ และ CD16+ / CD56+ เปรียบเทียบประชากรย่อยของลิมโฟซัยท์
(Lymphocyte Subset) ในตัวอย่างเลือดก่อนและหลังรับประทานเห็ดหลินจืออัดเม็ดขนาด 350 มิลลิกรัม
จำนวน 2 เม็ดต่อวัน ซึ่งเห็ดหลินจือนี้ทางองค์การเภสัชกรรมผลิตจากสารสกัดเห็ดหลินจือที่เพาะปลูกใน
ประเทศไทย และเปรียบเทียบผลของเห็ดหลินจือกับ placebo ทำการวัดผลก่อนรับประทานเห็ดหลินจือและ
หลังรับประทานทุก 1 เดือน เป็นเวลา 3 เดือน ผลการวิจัย พบว่าประชากรย่อยของลิมโฟซัยท์ในตัวอย่างเลือด
ของอาสาสมัครที่รับประทานเห็ดหลินจือไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) เช่นกัน

(ตารางที่2) ประชากรย่อยของลิมโฟซัยท์ในตัวอย่างเลือดของอาสาสมัคร
ที่รับประทานเห็ดหลินจือเปรียบเทียบกับอาสาสมัครที่รับประทาน placebo
Sex Lymphocyte
Immunophenotype
Lymphocyte (%)*
Before Treatment After Treatment
Ganoderma Placebo Ganoderma Placebo
Male CD3+
CD4+
CD8+
CD16+/CD56+
63.6(+-)10.3
31(+-)5.7
29(+-)9.7
25(+-)7.5
59.9(+-)9.35
3.2(+-)8.8
25(+-)5.1
24(+-)10
63(+-)9.3
31(+-)5.9
28(+-)7.8
26(+-)9
59(+-)11
33(+-)9.9
24(+-)6
25(+-)11
Female CD3+
CD4+
CD8+
CD16+/CD56+
64.3(+-)6.35
34(+-)7.5
26(+-)5.4
22(+-)6.6
64.4(+-)12
34(+-)5.3
27(+-)8.9
22(+-)11
70(+-)8
38(+-)7.3
30(+-)6.9
20(+-)7
66(+-)12
35(+-)7.1
26(+-)9.1
20(+-)10
Both CD19+ 11.4(+-)3.71 14.4(+-)3.91 11.9(+-)3.6 14.5(+-)5.5
average (+ -) S.D.

เมื่อทำการศึกษา cross study ให้อาสาสมัครที่รับประทานเห็ดหลินจือ 10 รายเปลี่ยนมารับประทาน
placebo และอาสาสมัครที่รับประทาน placebo 6 รายเปลี่ยนมารับประทานเห็ดหลินจือ พบว่าประชากรย่อย
ของลิมโฟซัยท์ในตัวอย่างเลือดของอาสาสมัตรแต่ละรายไม่มีความแตกต่างกันเมื่อเปลี่ยนจากรับประทาน
เห็ดหลินจือเป็น placeboหรือจาก placebo เป็นเห็ดหลินจือ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05)

นอกจากนี้เมื่อนำตัวอย่างเลือดของอาสาสมัครมาวิเคราะห์ทางชีวเคมีและทางโลหิตวิทยาพร้อมทั้ง
วิเคราะห์ปัสสาวะก็พบว่าไม่มีความผิดปกติอย่างใด จึงอาจสรุปได้ว่าเห็ดหลินจือที่นำมาผลิตเป็นเม็ดนั้น
ไม่มีอันตรายต่อผู้บริโภคเมื่อรับประทานขนาด 700 มิลลิกรัม ต่อวัน ข้อมูลที่ได้จากการศึกษานี้จะนำไปใช้
ในการศึกษาผู้ป่วยด้วยโรคต่าง ๆ ที่รับประทานยาเม็ดเห็ดหลินจือต่อไป

ถึงแม้ว่าเห็ดหลินจือจะมีสรรพคุณทางยาและการศึกษานี้จะบ่งชี้ว่าเห็ดหลินจือไม่มีอันตรายต่อผู้บริโภค
ก็ตาม ผู้ที่มีอาการแพ้เห็ดอยู่แล้วก็ไม่ควรบริโภคเห็ดหลินจือ และหากจะบริโภคเห็ดหลินจือเพื่อการรักษาโรค
ก็ควรปรึกษาขอคำแนะนำจากแพทย์ด้วย

เอกสารอ้างอิง

1. อนงค์ จันทรศรีกุล, ดรุณี รัตนประภา, กัญจนา โป๊ะเงิน, วิรัช ชูบำรุง และประสิทธิ์ ธนากลาง 2528
เห็ดบางชนิดในสกุล Ganoderma และสกุลใกล้เคียง วารสารวิชาการเกษตร 3:119-123
2. สุทธพรรณ ตรีรัตน์ 2531 เห็ดหมื่นปี วารสารวิทยาศาสตร์ 42(2):69-74
3. พรทิพา พิชา, สุชานุช อ่อนดี, กฤษณา ไกรสินธุ์, ศศิธร โลหะสมบูรณ์ และสาธิต ไททัตกุล 2538
Antineoplastic Activity of Lingzhi on Mouse Lymphocytic Leukemia in vitro การประชุมวิชาการโรค
วิชาการโรคมะเร็งแห่งชาติ ครั้งที่ 3 11-13 ตุลาคม 2538 กรุงเทพมหานคร
4. Jong, S.C. and J.M. Birmingham 1992 Medicinal Benefits of the Mushroom Ganoderma : In " Advances in Applied Microbiology" Vol.37 , pp. 101-134 Academic Press



[ Home | มุมมองผู้บริหาร | โครงสร้างสถาบันวิจัยและพัฒนา | งานวิจัยที่สำคัญและกำลังดำเนินการ | ฐานข้อมูลที่ให้บริการ | R & D Newsletter | R & D NetZine | สมุนไพรสาธารณสุขมูลฐาน | Web Site ทางยาที่น่าสนใจ | FAQ | Comments ]